Novine u Zakonu o naknadama za korišćenje javnih dobara

Novine u Zakonu o naknadama za korišćenje javnih dobara

17. april 2024.

Dana 1. januara 2024. godine počela je primena izmena i dopuna Zakona o naknadama za korišćenje javnih dobara koje su objavljene u Službenom glasniku RS br. 92/2023 („Zakon“).

U nastavku donosimo pregled najznačajnijih novina.

Razlozi za izmene i dopune Zakona

Prilikom utvrđivanja predloga Zakona, kao osnovni razlozi za izmene i dopune navedeni su:

  • sprečavanje izbegavanja plaćanja naknada za korišćenje javnih dobara;
  • smanjenje opterećenja u pogledu pojedinih naknada, odnosno za određene kategorije obveznika;
  • usklađivanje sa propisima iz drugih oblasti (prevashodno sa odredbama propisa koji se odnose na energetiku, tj. energetsku efikasnost i racionalnu upotrebu energije, te na elektronske komunikacije, tj. radio-frekvencije); i
  • pravnotehnička usaglašavanja i preciziranja.

Najznačajnije izmene i dopune Zakona

Kao najznačajnije izmene i dopune Zakona izdvajamo sledeće:

  • Naknada za geološka istraživanja: Zakonom je propisano da ista sada obuhvata naknadu za korišćenje podataka i dokumentacije osnovnih i primenjenih geoloških istraživanja koja su rađena za potrebe Republike Srbije, koja su finansirana iz budžeta Republike Srbije.
  • Naknada za promenu namene poljoprivrednog zemljišta: Zakonom je propisano da se zahtev za promenu namene zemljišta može podneti kada je odgovarajućim planskim dokumentom planirana druga namena (dok je do sada to bilo moguće samo kada je druga namena planirana posebnim aktom jedinice lokalne samouprave). Pored toga, promenjen je način utvrđivanja osnovice Takođe, precizirano je da se, u slučaju kada je poljoprivrednom zemljištu planskim dokumentom promenjena namena u građevinsko, ono do privođenja nameni koristi za poljoprivrednu proizvodnju. U ovom slučaju, obveznik naknade je dužan da istu plati pre izdavanja građevinske dozvole.
  • Naknada za odvodnjavanje: Kada je obveznik vlasnik, odnosno korisnik zemljišta i objekata na melioracionom području, precizirano je da se korisnikom, između ostalog, smatra i korisnik nepokretnosti u javnoj svojini, kao i upravljač javnog puta, odnosno upravljač železničke infrastrukture. Izuzetno, obveznik ove naknade nije fizičko lice i preduzetnik – vlasnik, odnosno korisnik zemljišta i objekata na melioracionom području, i to zemljišta upisanog u Registar poljoprivrednih gazdinstava, odnosno objekta upisanog u Centralni registar objekata, Registar objekata ili Registar odobrenih objekata, ako je istovremeno upisan i u Registar poljoprivrednih gazdinstava.
  • Naknade za zagađivanje životne sredine: Ove naknade, između ostalog, obuhvataju i naknadu za plastične kese, pri čemu su plastične kese definisane kao ambalaža izrađena od plastičnog materijala, sa ručkom ili bez ručke, koje su dostupne u maloprodajnom objektu i namenjene za nošenje robe ili proizvoda. Obveznik naknade za zagađivanje životne sredine plastičnim kesama je proizvođač, odnosno uvoznik plastičnih kesa, osim kompostabilnih kesa po standardu SRPS EN 13432:2005.
  • Naknada za zaštitu i unapređivanje životne sredine (tzv. eko-taksa): Kako bi se ujednačilo poslovno okruženje za sva lica koja obavljaju istovetne aktivnosti, Zakonom je propisano da se obveznikom smatra i ogranak stranog pravnog lica koje obavlja određene aktivnosti koje utiču na životnu sredinu. Sa tim u vezi, precizirano je šta se smatra obavljanjem aktivnosti (obavljanje delatnosti pravnog lica, preduzetnika i ogranka stranog pravnog lica u sedištu i izdvojenim poslovnim jedinicama), te izdvojenom poslovnom jedinicom (poslovni prostor i poslovne prostorije izvan sedišta u kojima obveznik obavlja delatnost, kao i zemljište i prostorije na zemljištu koje služe za obavljanje delatnosti, ali i obavljanje delatnosti na gradilištu u neprekidnom trajanju dužem od 12 meseci). Dodatno, promenjen je rok za podnošenje prijave povodom ove naknade, tj. propisano je da je obveznik dužan da istu nadležnom organu jedinice lokalne samouprave na čijoj teritoriji obavlja aktivnost najkasnije do 30. aprila (do sada je ovaj rok bio 31. jul, o čemu smo pisali u nekim od naših prethodnih tekstova, koji su dostupni ovde i ovde). Umesto mesečno, ova naknada će se od sad plaćati kvartalno. Inače, osnovica predmetne naknade je stepen negativnog uticaja koji nastaje obavljanjem aktivnosti, koji je takođe definisan Zakonom.
  • Naknada za neposredno zagađivanje voda: Zakon propisuje da se ova naknada sastoji iz dva dela, kao i da se za utvrđivanje iste uzima izmerena ukupna količina ispuštene otpadne vode na godišnjem nivou (na osnovu podataka o stvarno ispuštenoj količini otpadne vode izmerene na uređaju za kontinualno merenje protoka ispuštene vode u recipijent, odnosno na osnovu podataka o količini zahvaćene ili isporučene vode obvezniku, ako obveznik ne vrši merenje količina ispuštenih otpadnih voda ili izmerena količina otpadne vode nije u skladu sa bilansom vode u tehnološkom procesu).
  • Naknada za korišćenje javnih površina: Precizirano je šta se smatra pod korišćenjem javne površine za oglašavanje (korišćenje površine sredstva za oglašavanje, postavljenog na javnoj površini ili na površini objekta koji se nalazi na javnoj površini, odnosno korišćenje površine objekta, tj. sredstva za oglašavanje koje se postavlja na površinama koje nisu javne, kada se takvim korišćenjem vrši neposredni uticaj na raspoloživost, kvalitet ili neku drugu osobinu javne površine, a za koje dozvolu izdaje nadležni organ jedinice lokalne samouprave). Sa tim u vezi, propisano je i šta se smatra neposrednim uticajem na raspoloživost javne površine, te uticajem na kvalitet ili neku drugu osobinu javne površine. Osnovica ove naknade je površina utvrđena dozvolom nadležnog organa jedinice lokalne samouprave, odnosno drugim aktom nadležnog organa jedinice lokalne samouprave u slučaju korišćenja javne površine bez dozvole (izražena u m2). Shodno navedenom, utvrđivanje naknade se vrši prema površini prostora, tj. sredstva za oglašavanje ili prema tehničko-upotrebnim karakteristikama objekta, odnosno vrsti sredstva za oglašavanje, srazmerno odobrenom vremenu korišćenja, utvrđenog dozvolom nadležnog organa jedinice lokalne samouprave.
  • Naknada za korišćenje zaštićenog područja: Zakonom je predviđeno da ministar u čijoj su nadležnosti poslovi zaštite životne sredine propisuje aktivnosti koje neposredno doprinose unapređenju stanja, prezentaciji i promociji vrednosti zaštićenog područja, kao i kriterijume za ostvarivanje prava na olakšicu, bliži postupak ostvarivanja prava na olakšicu, uključujući rokove za podnošenje zahteva, te rok za odlučivanje po podnetom zahtevu.
  • Naknada za korišćenje delova putnog zemljišta javnog puta i drugog zemljišta koje koristi upravljač javnog puta koje je u opštoj upotrebi: Zakonom je precizirano da se pod korišćenjem delova putnog zemljišta javnog puta i drugog zemljišta koje koristi upravljač javnog puta podrazumeva korišćenje zemljišta koje je zauzeto izgradnjom saobraćajnog priključka na delu putne parcele, a izuzetno (u naselju) i korišćenje putnog zemljišta za parking, kao prateći sadržaj javnog puta, ukoliko je predviđen tehničkom dokumentacijom za izgradnju ili rekonstrukciju. Osnovica predmetne naknade je m2 putnog zemljišta koje je zauzeto izgradnjom saobraćajnog priključka na delu putne parcele, a plaćanje se vrši mesečno, tj. do 15. u mesecu za prethodni mesec. Inače, naknada počinje da se utvrđuje od datuma uručenja rešenja o ispunjenosti uslova za izgradnju i rekonstrukciju saobraćajnog priključka.

Ovaj članak je isključivo informativne prirode i ne predstavlja pravni savet. Ukoliko su Vam potrebne dodatne informacije, budite slobodni da nas kontaktirate.