Ambasade stranih država u Republici Srbiji imaju pravo da zapošljavaju lokalno osoblje radi obavljanja administrativnih, tehničkih i pomoćnih poslova.

Angažovanje nediplomatskog osoblja, tj. administrativnog i tehničkog osoblja, kao što su poslovni sekretar, finansijski službenik, prevodilac, daktilograf, arhivar, portir, baštovan, kuvar, vozač i drugo pomoćno osoblje smatra se angažovanjem osoblja koje nije direktno vezano sa suverenitet države i njene odnose sa javnošću.

Pitanje koje se najpre nameće u ovom odnosu jeste koje pravo treba primeniti na radni odnos lokalnog osoblja u stranim ambasadama u Srbiji.

Prilikom određivanja merodavnog prava na radni odnos između ambasade i lokalnog nediplomatskog osoblja, presudni značaj imaju priroda poslova koje zaposleni obavlja i mesto njihovog izvršavanja, odnosno činjenica da se radi o poslovima koji nisu povezani sa vršenjem suverenih funkcija države pošiljaoca i koji se obavljaju na teritoriji Republike Srbije.

Imajući u vidu administrativno – tehnički karakter ovih poslova, strana Ambasada u Srbiji bi trebalo  da primeni lokalno srpsko radno pravo, tj. da poštuje minimum propisanih prava, a naročito u pogledu radnog vremena, odmora i odsustva, prekovremenog rada, minimalne zarade, bezbednosti i zdravlja na radu, jednake zarade za isti rad ili rad iste vrednosti, odsustva zbog sprečenosti za rad, zabrane diskriminacije, zaštite od uznemiravanja na radu.

Radni odnos sa lokalnim osobljem, zasniva se ugovorom o radu, kao što je to slučaj sa zaposlenima kod domaćeg poslodavca. Ugovorom o radu mogu da se ugovore i druga prava i obaveze, koje nisu u suprotnosti sa zakonom.

U mišljenju Ministarstva za rad br. 011-00-00938/2005-02 od 22.09.2005. godine konstatovano je da se na zasnivanje radnog odnosa i ostvarivanje prava, obaveza i odgovornosti domaćih državljana zaposlenih u stranim diplomatsko – konzularnim predstavništvima primenjuje Zakon o radu, ali se ugovorom o radu mogu ugovoriti i druga prava i obaveze.

Domaći državljani koji su na teritoriji Republike Srbije zaposleni u strani, diplomatskih i konzularnih predstavništvima smatraju se osiguranicima u smislu Zakona o penzijskom i invalidskom osiguranju i Zakonom o zdravstvenom osiguranju ako međunarodnim ugovorom nije drukčije određeno.

Ministarstvo finansija se u svom mišljenju br. 413-00-235/2016-04 od 27.09.2016. godine izjasnilo da strano diplomatsko – konzularno predstavništvo, kao nerezident Republike Srbije, nije dužno da vrši obračun i plaćanje poreza na dohodak građana i doprinosa za obavezno socijalno osiguranje po osnovu zarade lokalno angažovanog osoblja u diplomatsko – konzularnom predstavništvu.

Strano diplomatsko – konzularno predstavništvo, kao nerezident Republike Srbije, može ukoliko se samo opredeli, da prihvati da plaća porez i doprinos po osnovu zarade koju ostvaruje lokalno angažovano osoblje. U slučaju kada se diplomatsko – konzularno predstavništvo opredeli da ne vrši plaćanje poreza i doprinosa za svoje zaposlene, tada je fizičko lice kao zaposleni, dužno da obračuna i plati porez i doprinose po osnovu zarade.

Fizičko lice koje ostvaruje zaradu u ambasadi, u tom slučaju, ima obavezu utvrđivanja i plaćanja poreza i doprinosa samooporezivanjem, dakle dužno je da samo obračuna i plati porez i doprinose imajući u vidu da ambasada nije dužna da vrši obračun i plaćanje poreza i doprinosa po osnovu zarade koju ostvaruje lokalno angažovano osoblje.

Ovaj članak je isključivo informativne prirode i ne predstavlja pravni savet. Ukoliko su Vam potrebne dodatne informacije, budite slobodni da nas kontaktirate.