Izmene i dopune Zakona o poreskom postupku i poreskoj administraciji

Izmene i dopune Zakona o poreskom postupku i poreskoj administraciji

11. decembra 2020.

Narodna skupština Republike Srbije usvojila je Zakon o izmenama i dopunama Zakona o poreskom postupku i poreskoj administraciji koji je objavljen u Službenom glasniku RS, broj 144/20 od dana 27. novembra 2020. godine ( „Zakon“).

Osnovni razlozi za donošenje Zakona sadržani su u stvaranju pravnog osnova kako bi se sistemom oporezivanja u Republici Srbiji obuhvatili i otvoreni investicioni fondovi, odnosno alternativni investicioni fondovi, koji nemaju svojstvo pravnog lica, a koji su upisani u odgovarajući registar u skladu sa zakonom, kao i u daljem pojednostavljenju poreskog postupka i poboljšanju elektronske komunikacije između nadležnih poreskih organa i poreskih obveznika.

Ove izmene i dopune Zakona stupaju na snagu 5. decembra 2020. godine, dok pojedine odredbe, navedene dalje u tekstu, stupaju na snagu kasnije.

Poslove vođenja jedinstvenog informacionog sistema lokalnih poreskih administracija preuzima Ministarstvo finansija – Poreska uprava, najkasnije do 1. januara 2022. godine. Da podsetimo, putem jedinstvenog informacionog sistema, građani mogu da vide sve svoje poreske obaveze objedinjene na jednom mestu, ali i da izmire svoje poreske obaveze elektronski na posebnom internet portalu (dostupno ovde).

Proširenje kruga poreskih obveznika

Najvažnije izmene se odnose na proširenje kruga lica koja mogu biti stranke u poreskopravnom odnosu. Naime, naspram Poreske uprave, sa druge strane u poreskopravnom odnosu se sada, pored fizičkog ili pravnog lica mogu naći i otvoreni investicioni fond, odnosno alternativni investicioni fond koji nema svojstvo pravnog lica i koji je upisan u odgovarajući registar („fond“).

Društvo za upravljanje fondom u ime i za račun fonda izvršava poslove u vezi sa poreskim obavezama fonda (podnosi prijavu za registraciju, podnosi poreske prijave, prima poreske i poresko upravne akte, vodi poslovne knjige i evidencije radi oporezivanja, vrši ispunjenje, odnosno plaćanje poreske obaveze fonda i dr.).

Podnošenje zahteva i dostavljanje poreskih akata u elektronskom obliku

Zahtev za povraćaj više ili pogrešno plaćenog poreza, odnosno sporednih poreskih davanja, kao i za refakciju, odnosno refundaciju poreza, odnosno za namirenje dospelih obaveza po drugom osnovu putem preknjižavanja poreza, poreski obveznik može podneti u elektronskom obliku preko portala Poreske uprave, a ovu mogućnost će poreski obveznici moći da koriste od 1. januara 2021. godine.

Poreski akt se takođe može dostaviti u elektronskom obliku fizičkom licu koje poreske prijave podnosi u elektronskom obliku, preko portala Poreske uprave, u kom slučaju nije neophodna dodatna saglasnost fizičkog lica. Fizičkom licu koje poreske prijave podnosi u papirnom obliku, poreski akt se dostavlja u elektronskom obliku, ako se isti saglasi sa tim načinom dostavljanja.

Dodela i oduzimanje PIB-a

Izvršeno je preciziranje odredbe kojom se reguliše privremeno oduzimanje PIB-a u poreskom postupku, tako da će Poreska uprava izuzetno dodeliti PIB ako su dospele, a neizmirene obaveze po osnovu javnih prihoda nastale u vezi sa obavljanjem delatnosti, odnosno ako su u pitanju obaveze privrednih subjekata koji su brisani iz propisanih registara pravosnažnom odlukom nadležnog organa u postupku stečaja.

Pored do sada propisane obaveze Agencije za privredne registre („APR“), prema kojoj APR ne može izvršiti brisanje, registrovati statusne promene i vršiti promene podataka koje se odnose na subjekte nad kojima je u toku postupak vršenja poreske kontrole i kojima je privremeno oduzet PIB, propisana je i nova obaveza: APR ne može izvršiti registrovanje sticanja udela ili akcija u privrednim subjektima, odnosno osnivanje novih privrednih subjekata, u slučajevima kada se kao osnivač upisuje pravno lice ili preduzetnik nad kojim je uspostavljena neka mera poreske policije ili je privremeno oduzet PIB, a za nepoštovanje ove odredbe predviđena je novčana kazna za prekršaj.

Poreski obveznici kojima je do dana stupanja na snagu ovih izmena Zakona privremeno oduzet PIB, nakon stupanja na snagu mogu podneti zahtev za vraćanje PIB-a.

Ispunjenje poreske obaveze

Predviđena je mogućnost ispunjenja poreske obaveze davanjem imovine umesto plaćanja, odnosno zamenom ispunjenja kada je poreska obaveza veća od 50.000.000 dinara, na način i pod uslovima koje utvrdi Vlada RS odlukom, i to samo u slučajevima kada postoji interes Republike za sticanje predmetne imovine, a danom namirenja poreske obaveze putem davanja umesto plaćanja, odnosno zamenom ispunjenja, smatra se dan overe sporazuma kojim je realizovan akt Vlada o prenosu imovine u svojinu Republike.

Odlaganje plaćanja dugovanog poreza, odnosno nedospelih poreskih obaveza odobrava se na način i pod uslovima koje utvrdi Vlada, u cilju ublažavanja ekonomskih posledica prouzrokovanih pandemijom, višom silom, odnosno drugim vanrednim događajem nastalim u toku kalendarske godine, a primenjuje se retroaktivno – od 1. januara 2020. godine.

Novo poresko krivično delo

Poresko krivično delo Neosnovano iskazivanje iznosa za povraćaj poreza i poreski kredit je brisano, a dodato je novo – Poreska prevara u vezi sa porezom na dodatu vrednost, koje predviđa sledeće radnje izvršenja i propisane kazne:

  • Ko u nameri da on ili drugo lice, u prethodnih 12 meseci ostvari pravo na neosnovani povraćaj poreza na dodatu vrednost ili poreski kredit kod poreza na dodatu vrednost, podnese jednu ili više poreskih prijava poreza na dodatu vrednost neistinitog sadržaja, a iznos povraćaja ili poreskog kredita prelazi milion dinara i
  • Ko u nameri da on ili drugo lice, u prethodnih 12 meseci potpuno ili delimično izbegne plaćanje poreza na dodatu vrednost, ne podnese jednu ili više poreskih prijava poreza na dodatu vrednost, podnese jednu ili više poreskih prijava poreza na dodatu vrednost neistinitog sadržaja ili ko u istoj nameri na drugi način izbegne plaćanje poreza na dodatu vrednost, a iznos poreza čije se plaćanje izbegava prelazi milion dinara

kazniće se zatvorom od jedne do pet godina i novčanom kaznom.

Propisan je i teži oblik, te ako iznos navedenog poreza na dodatu vrednost, prelazi pet miliona dinara, učinilac će se kazniti zatvorom od dve do osam godina i novčanom kaznom, ali i najteži oblik, odnosno ukoliko iznos poreza na dodatu vrednost prelazi petnaest miliona dinara, učinilac će se kazniti zatvorom od tri do deset godina i novčanom kaznom.

Fizičkom licu, preduzetniku i odgovornom licu u pravnom licu – poreskom obvezniku, za ovo krivično delo izriče se i mera bezbednosti zabrane vršenja poziva, delatnosti i dužnosti od jedne do pet godina.

Ovaj članak je isključivo informativne prirode i ne predstavlja pravni savet. Ukoliko su Vam potrebne dodatne informacije, budite slobodni da nas kontaktirate.